Akıl senin için iyi ve yeminli bir dosttur. Bilgi senin için çok merhametli bir kardeştir.

 

· Allâh'a sığın onun emrine itaatsizlik etme!

 

· Akıl süsü dil dil süsü sözdür. İnsanın süsü yüz yüzün süsü gözdür. İnsan sözünü dil dili ile söyler; sözü iyi olursa yüzü parlar.

 

· Allah'tan ne gelirse ona râzı ol!

 

· Anlayış ve bilgi çok iyi şeydir; eğer bulursan onları kullan ve uçup göğe çık.

 

· Bir insan bütün dünyaya tamamen sahip olsa bile sonunda dünya kalır; onun kısmetine ancak iki top bez düşer.

 

· Bu dünya renkli bir gölge gibidir onun peşine düşersen kaçar; sen kaçarsan o seni kovalar..

 

· Bu dünyanın kusuru bin meziyeti ise birdir. İnsan bunu nasıl geçirirse o öyle geçer.

 

· Bütün halka içten gelen merhamet göster.

 

· Bütün iyilikler bilginin faydasıdır. Bilgi ile göğe dahi yol bulunur.

 

· Büyüklük taslayan kibirli ve küstah adam tatsız ve sevimsiz olur; kibirli insanın itibari günden güne azalır.

 

· Eğer kendine candan bağlı birisini arıyorsan sözün kısası kendinden daha candan birini bulamazsın.

 

· Dâima iyilik yap ki kendin de iyilik bul.

 

· Dünya ve âhireti her ikisini birden elde etmek istersen şu birkaç işi bırakma; muktedirsen bunları mutlaka yerine getir!

 

· Elini uzatarak gökteki yıldızları tutsan ve başın göğe değse bile sonunda sen yine yerdesin.

 

· Ey asil insan! insanlığı elinden bırakma; insanlığa karşı daima insanlıkla muamele et.

 

· İşi adaletle yap buna gayret et; hiç bir zaman zulüm etme; Allah'a kulluk et ve O'nun kapısına yüz sür.

 

· Hangi iş olursa olsun sen onu tatlı dille karşıla; her işte tatlı dil kullanırsan saadet sana bağlanır.

 

· Hiç bir işte acele etme sabırlı ol kendini tut; sabırlı insanlar arzularına erişirler.

 

· Diline ve gözüne sahip ol boğazına dikkat et; az ye fakat helal ye.

 

· Hangi işe girersen önce sonunu düşün; sonu düşünülmeyen işler insana zarar getirir.

 

· Başkasının zararını isteme kendin de zarar verme; hep iyilik yap kendi heva ve heveslerine hakim ol.

 

· Bak doğan ölür; ondan eser olarak söz kalır; sözünü iyi söyle! ölümsüz olursun.

 

· İnsanın bunca zahmet çekmesi hep boğazı ve sırtı içindir; mal toplar yiyemez; öldükten sonra da vebali altında kalır.

 

· Ey nimet sahibi olan kimse şükret. Şükredene Allah nimetini artırır.

 

· İnsan nadir değil insanlık nadirdir. İnsan az değil doğruluk azdır.

 

· İnsanın bunca zahmet çekmesi hep boğazı ve sırtı içindir. Mal toplar yiyemez; öldükten sonra da vebalı altında kalır.

 

· Çok mal aç gözlüyü doyurmaz. Ecel gelince pişman olur fakat artık işini yoluna koyamaz.

 

· Akıl bir meşaledir. Kör için göz ölü vücut için can dilsiz için sözdür.

 

· Kötülük edersen kötülüğün karşılığı pişmanlıktır. Elinden gelirse kötülüğün inadına iyilik yap.

 

· Çok dinle fakat az konuş. Sözü akıl ile söyle ve bilgi ile süsle.

 

· Fenalık cahillikten doğar hastalıklar kötülükler hep aynı noksanlıktan ileri gelir. Fakat tedavi ile hastalara şifa verilebilir; terbiye ile kötüler iyi edilebilir; okumak yoluyla da bilgisizlere bilgi verilmiş olur.

 

· Gönlünü ve dilini doğru tut!

 

· Gurur faydasızdır o insanları kendinden soğutur. Alçak gönüllülük ise insanı yükseltir.

 

· Halka faydalı ol onlara zarar verme!

 

· Her mahlûk kendi nasibini alır. Yürüyenler yiyeceklerini ve uçanlar da yemlerini bulurlar.

 

· Her sözü söz diye ağzından çıkarma. Lüzumlu olan sözü düşünerek ve ihtiyatla söyle.

 

· Her bakımdan tam zengin olmak istersen kanaatkâr ol. Böylece kendi nasibini elde etmiş olursun.

 

· Huzur istersen zahmet ile birlikte gelir. Sevinç istersen kaygı ile birlikte bulunur.

 

· İşe acele ile girme sabır ve teenni ile hareket et. Acele yapılmış olan işler yarın pişmanlık getirir.

 

· İnen yükselir yükselen iner parlayan söner ve yükselen durur.

 

· İnsan süsü yüz; yüzün süsü göz; aklın süsü dil; dilin süsü sözdür.

 

· İnsan binlerce yaşasa arzu ettiği şeylere kavuşsa bile yine dileği bitmez.

 

· İnsana insanlığı nisbetinde mukabelede bulun. Böyle mukabelede bulunduğu için insana insan adı verilmiştir.

 

· İnsanı dil kıymetlendirir ve insan onunla saadet bulur. İnsanı dil kıymetten düşürür ve insanın dili yüzünden başı gider.

 

· İnsanların seçkini insanlığa faydalı olan insandır. Halk nazarında muteber kimse merhametli olan insandır.

 

· İyi hareket et kötülerin zararlarını ortadan kaldır!"

 

· Kara toprak altındaki altın taştan farksızdır. Oradan çıkınca beylerin başında tuğ tokası olur.

 

· Kimin sana biraz emeği geçerse sen ona karşılık daha fazlasını yapmalısın.

 

· Kötülük değersiz bir şey olduğu için onu yapan da değersizdir.

 

· Menfaat sandalyeye benzer; başında taşırsan seni küçültür ayağının altına alırsan seni yükseltir.

 

· Öfke ve gazapla işe yaklaşma; eğer yaklaşırsan ömrü heder edersin.