Komünist yazılar koymayacağım demişMarko (Malûm) Paşa hiç bir matbaa kendisini kabul etmeyince Büyük Doğu Matbaasına başvurmuş.
Üstad Necip Fazıl, ilk sayısı 14 Mart 1936'da yayımlanan, sahibi bulunduğu Ağaç dergisinde Sabahattin Ali'nin 'Kafa Kâaadı' isimli hikâyesinin takdimi babında ucu kapalı olsa da olumlu bir anıştırmada bulunarak şunları yazmaktadır: "İlk gençliklerinde hikâye yazmış ve artık yazmaz olmuş bir iki kişi bir tarafa, bu gün bu vasıfları taşıyan tek hikâyeci faaliyette değildir. Bu hikâyeyi okuyunuz. Bakalım onda Anadolu'ya ait nasıl bir ruh haleti ve nasıl bir perspektif göreceksiniz."

Marko Paşa'nın yolu Büyük Doğu'ya çıkar
Dönemin muhalif yayınlarından Makro Paşa, özellikle 'Milli Şef Yönetimi'nin otoriter baskısı karşısında komünist bir çizgide bulunmaktadır. Fakat bir süre sonra derginin bayi dağıtımı durdurulduğu gibi hiçbir matbaa da baskı hususunda istekli davranmaz. Çeşitli zamanlarda değişik isimlerle yayınını sürdüren dergi, son olarak Malûm Paşa ismiyle Üstad Necip Fazıl'ın sahibi bulunduğu Büyük Doğu matbaasında basılmaya başlanır. Meselenin hikâyat kısmı ise şöyledir; Üstadın 'Cinnet Mustatili' olarak adlandırdığı (aynı isimli bir eserinin bulunduğu da malumunuzdur) ilk hapislik günlerinde 'içeri'deki tek dostu Sabahattin Ali'dir ve 'Allah kurtarsın' sözünü de yine ilk defa Sabahattin Ali'den duymuştur.
Malûm Paşa'nın basımı konusunda her iki taraf aşağıdaki maddeler çerçevesinde bir protokol anlaşmasında mutabakat metni imzalar.
İşte protokol metni
a ) Bu gazete (Malûm Paşa) en yakın ve en uzak mânada komünizm ideolojisi ile hiçbir alakası olmadığını ve metinleri altında bu mânayı uyandıracak hiçbir satır bulundurmamayı kabul ve ilân eder.
b ) Bu gazete, din ve mukaddesatı, samimiyetsiz ve halisiyetsiz olarak sırf istismarcı bir ruh haliyle benimseyenlerin şahıs ve fikir seciyeleri müstesna, gerçek din ve mukaddesat bahsinde en küçük bir tecavüz ve ihtifafa sayfalarında bir yer vermemeyi kabul ve ilân eder.
c ) Necip Fazıl da, bu gazetenin yukarıdaki iki madde mahfuz olarak istediği siyasi kutup ve rejime karşı, istediği mikyasta ve istediği görüş merkezinden hareket ederek zıt cephe almakta serbest olduğunu kabul ve ilân eder.
Dünyabizim.com