O’nun Kitabı

Hadîs, O’nun her hareketi, her edası, her tavrın ve hususiyle bütün sözleri… Hattâ sükûtları…
O’nun ağzından üç türlü kelâm serpildi:
Biri, daima ve münhasır olarak Melek vasıtasiyle gelen Allah kelâmı: Kur’ân…
Öbürü, kendisini âni bir nur kaplayarak, arada Melek olmaksızın Kur’ân dışında, doğrudan doğıuya Allahtan gelen söz: Hadîsi Kudsî…
Ve sonra, Resul ve insan sıfatiyle kendi sözleri: Sadece Hadîs…
Çok nazik…
«Benim ağzımdan söz uyduranın yeri ateştir.»
Mealindeki Hadîs ve sahabîlerinin Allah Resulüne duyduğu nihayetsiz hürmet, Hadîs Usûlünü en titiz ölçülere bağladı.
Bu bakımdan, Hadîs ve Hadîs Usûlü ilimlerinde saat, dakika, saniye, sâlise ölçülerinden daha ince ayırt edişler, sınıflandınşlar vardır.
Hadîs, mutlaka, son rivayet eden şahıstan ilk haberi veren sahabîye kadar en emin bağlantılarla zincirli olacaktır. Bu bağlantıların ismi senettir.
O’nun, geride bıraktığı aşk, vecd, cehd, hamle, ölçü, usûl, sistem ve titizlik o kadar büyük oldu ki, İslâm âlimleri, imkânlar âleminin semâsında, kehkeşandaki toz yıldızlara kadar nisbet ve kıyas hattı çekilmemiş hiçbir nokta bırakmadılar. Bugün de en fazla, insaflı Garp âlimlerinin hayran olduğu bütün bir ölçü mimarisi, O’ndan birkaç asır sonra hemen kuruldu. Büyük İslâm âlimlerinin omuzlarında duran bu saraya, bir zerrecik insaf sayesinde kâfir olarak da hayran kalmamak mümkün değildir. Hep O’nun soluğundan…
Hadîs toplayıcıları, ilmî usûllerle yanyana, ahlâkî şartlara da o kadar dikkat ettiler ki, Mekke’yle Buhara arasındaki mesafeyi, tek Hadîs telâkkisi için, icabında yaya yürüdüler; Hadîsi bilen adamı tarlasında buldular; ve bir de baktılar ki, bu adam, nasılsa boşanmış atını tutmak için boş bir yem torbası kullanmakta… Atına boş yem torbasını gösterip onu kandırmaya çalışmakta…
Bu manzarayı görünce;
– Ben, zaruretle de olsa, atını aldatandan Hadîs telâkki etmem.,.
Dediler ve aynı yolu yine yaya yürümek üzere döndüler.
Hadîs nakline ehliyet için insan ruhunda aradıkları doğruluk çilesinin derecesini görüyor musunuz?